BAYU-қаржылық қиындықтан қаржылық бостандыққа бастаушы
Жеті құрал бір жерде: бюджет пен табысты жоспарлаңыз, нақты ақшасыз инвестиция жасап үйреніңіз, күмәнді ұсынысты тексеріңіз және мақсатыңызға керек соманы есептеңіз. Барлығы қазақ тілінде.
Менің жолым
Әр Қазақстандықтың жеке қаржы көмекшісі
Деректерді қолмен енгізіңіз. Банк шотын қосу міндетті емес. Барлығы тек осы браузерде сақталады.
Кедей, орта тап және бай адамның қаржылық жағдайы
Формула: Байлық / Таза пайда = Табыс − Шығын. Жасыл көрсеткі — ақша әкеледі, қызыл көрсеткі — ақша алып кетеді.
Қаржылық жағдайыңыз
| Қарыз атауы | Қалдық, ₸ | Пайыз, жылына % | Ай сайынғы төлем, ₸ |
|---|
Қалған қаражатты бөлу
Қарызды өтеу жоспары
Қаржылық резерв
Айлық шығысты есепке алу
Қазақ тіліндегі AI кеңесші
Инвестициялық тәуекелдер
Apple iPhone-ын алма, акциясын ал
Нақты ақшасыз инвестиция жасап үйреніңіз
Тіркелгенде сізге виртуалды 1 000 000 ₸ беріледі. Қазақстан, АҚШ (Magnificent 7, REIT және салалық топтар), Қытай, Ұлыбритания және Еуропа акциялары, ETF және алтын бар. Банк акциялары мен облигациялар жоқ. Әр құралдың шариғат үкімі (алдын ала скрининг, фатуа емес) көрсетіледі.
Нарықтық бағаларды жаңарту (шынайы бағамен сәйкестендіру)
Бұл сайт биржадан тікелей баға алмайды, сондықтан бағалар үлгі. Шынайы нарыққа сәйкестендіру үшін TradingView, KASE, брокер қосымшасы немесе басқа сенімді көзден бағаны көшіріп, мына жерге қойыңыз. Әр жолға бір құрал: ТИКЕР баға, жергілікті валютада. Алтын үшін 1 граммның бағасы теңгемен. «Үлгі тізімді толтыру» бүкіл тикерлерді дайын жолмен шығарады, сіз тек бағаны жаңартасыз.
Валюта бағамдары тұрақты: 1 USD = 510 ₸, 1 EUR = 590 ₸, 1 GBP = 680 ₸ және т.б. Баға жаңарғанда графикте секіріс пайда болады, өйткені бұрынғы тарих симуляция. Бұл ұсыныс емес және нақты сауда үшін бағаны өз брокеріңізден тексеріңіз.
Баға тарихы оқу мақсатында симуляцияланған. Жақындату үшін + түймесін, дөңгелекті немесе екі саусақты қолданыңыз. Сүйреп жылжытыңыз. Екі рет басса, бастапқы көрініс қайтады. Соңғы шам нақты уақыттағыдай қозғалады, бірақ бұл симуляция.
Талдау
Сауда (ордер)
Ордерлер журналы
Портфель құны
Үлестер
Менің портфелім
Нарық
Ұзақ мерзімді инвестицияның тәуекелдері
Инфляция
Ақша қолма-қол тұрса, құнсызданады. Бағаның жылдық өсімінен төмен табыс нақты шығынға тең.
Валюта
АҚШ активтері доллармен бағаланады. Теңге әлсіресе, теңгедегі құн өседі, күшейсе азаяды.
Ұзақ құлдырау
Нарық жылдар бойы төмен тұруы мүмкін. Ақша қажет мерзімі жақын болса, акцияға салу қауіпті.
Өтімділік
Кей акцияларды керек сәтте қалаған бағаға сату қиын. Қазақстан нарығында сауда көлемі шағын.
Мінез-құлық
Құлдырау кезінде үрейленіп сату шығынды түпкілікті етеді. Алдын ала жоспар қажет.
Шоғырлану
Бір компания немесе бір сала құласа, бүкіл портфель зардап шегеді.
Жаңалық акция бағасына қалай әсер етеді
Нарықта баға жаңалықтан қозғалады. Төмендегі мысалдар — үйрену үшін жазылған жалпы жағдайлар, нақты жаңалық емес. Жаңалық алдын ала бағаға кіріп кетуі мүмкін, сондықтан нәтиже әрдайым күткендей болмайды.
Админ: жаңалық жариялау
Админ жаңалықтары
Инвестициялық ұсынысты тексеріңіз
Күмәнді ұсыныстың мәліметтерін енгізіңіз. Жүйе тәуекел белгілерін көрсетеді және нені ресми көзден тексеру керегін айтады. Компанияны «алаяқ» деп жарияламайды.
Нәтиже осында шығады. Мысал деректер енгізілген, «Тексеру» түймесін басыңыз.
Инвестиция қарапайым қазақ тілінде
10 модульдік бағдарлама: әр модульде қысқа түсініктеме мен толық сабақтар бар, тест және күрделі пайыз калькуляторы.
Күрделі пайыз калькуляторы
Активтерді салыстыру
| Актив | Тәуекел | Өтімділік | Табыс көзі | Шариғат (алдын ала) |
|---|---|---|---|---|
| Акция | Жоғары | Жоғары | Баға өсімі, дивиденд | Шартты скринингтен өтсе |
| REIT | Орташа–жоғары | Жоғары | Жалдау, дивиденд | Күмәнді қарыз, жалға алушылар |
| ETF | Орташа | Жоғары | Нарық өсімі, дивиденд | Күмәнді әдеттегі ETF; шариғат ETF-і алдын ала сәйкес |
| Облигация | Төмен–орташа | Орташа | Купон | Сәйкес емес риба |
| Сукук | Төмен–орташа | Төмен | Актив кірісі | Құрылымына байланысты |
| Алтын | Орташа | Жоғары | Баға өсімі | Шартты қолма-қол шарты |
| Депозит | Төмен | Мерзімге байлы | Пайыз | Сәйкес емес риба; мудараба шоты балама |
Тәуекел мен табыс байланысты: жоғары күтілетін табыс әдетте жоғары құлау мүмкіндігімен бірге келеді.
Мультипликаттар калькуляторы
SMA және RSI калькуляторы
Құралдар анықтамалығы
InvestLab ішіндегі барлық құрал қарапайым тілмен: не істейді, қай биржада, қандай шариғат скрининг белгісі бар. Шариғат белгісі алдын ала скрининг, фатуа емес.
Білімді тексеру
Қаржылық мақсат калькуляторы
Үй алу, бизнес бастау, инвестицияға капитал жинау немесе зейнетке дайындалу үшін қанша ақша керек екенін және қанша уақыт кететінін есептеңіз.
Инвесторлар қауымдастығы
Тәжірибе бөлісіңіз, сұрақ қойыңыз, компанияны зерттеу жазбасын жариялаңыз. Бұл жерде ешкім нақты акция сатып алуға кеңес бермейді, пікірлер тек талқылау үшін.
Компанияны зерттеу чек-парағы
Шешім қабылдаудан бұрын белгілеңіз.
Талқылаулар
Шариғатқа сай қаржы және инвестиция
Негізгі принциптер, құралдар, компанияны скринингтеу және зекет калькуляторы. Бұл білім беру материалы, діни үкім емес.
Риба тыйылған
Қарызға пайыз алу не төлеу жоқ. Табыс нақты қызметтен немесе тәуекелді бөлісуден келеді.
Ғарар болмауы
Шарттың мәні мен бағасы белгісіз немесе тым күмәнді болмауы керек.
Майсир (құмар)
Нәтижесі тек сәттілікке байлы мәміле рұқсат етілмейді.
Тыйым салынған салалар
Алкоголь, шошқа еті, құмар ойын, пайызға негізделген қаржы қызметі.
Негізгі қаржы құралдары
| Құрал | Мәні | Мысал |
|---|---|---|
| Мурабаха | Банк затты сатып алып, келісілген үстемемен сізге бөліп төлеуге сатады. | Көлік немесе жиһаз алу |
| Иджара | Заттың өзі жалға беріледі, соңында сатып алу мүмкіндігі болуы мүмкін. | Үйді жалға алып, сатып алу |
| Мушарака | Екі жақ ақша салып, пайда мен шығынды үлесіне қарай бөледі. | Бірлескен бизнес, үй сатып алу |
| Мудараба | Бір жақ капитал береді, екіншісі басқарады. Пайда келісім бойынша, шығынды капитал иесі көтереді. | Инвестициялық қор |
| Сукук | Активке негізделген құнды қағаз. Табыс пайыз емес, активтен түскен кіріс. | Исламдық «облигация» |
Қазақстандағы ислами қаржы құралдары мен компаниялар
Төменде құралдар қарапайым тілмен түсіндіріліп, ҚР нарығында жұмыс істейтін компаниялардың сайттарына сілтеме берілген. Компанияның мәлімдемелері өз сайттарынан алынды, лицензия мен шарттарды өзіңіз тексеріңіз. Бұл рекомендация немесе діни үкім емес.
Мурабаха бойынша BNPL: «қазір ал, кейін бөліп төле»
BNPL (Buy Now, Pay Later) — затты қазір алып, ақшасын бөліп төлеу. Қарапайым BNPL-де кешіктірсеңіз айыппұл немесе қосымша пайыз шығуы мүмкін. Ислами нұсқасы мурабахаға негізделеді.
Мурабаха қалай жұмыс істейді? Компания затты өзі сатып алады, содан кейін сізге алдын ала келісілген үстемемен сатады. Жалпы баға мәміле жасалғанда бекітіледі және кейін өспейді. Табыс — қарызға берілген ақшаның пайызы емес, сату үстемесі.
Мысал (түсіндіру үшін): компания затты 100 000 ₸-ға сатып алып, сізге 110 000 ₸-ға бөліп төлеуге сатады. Сіз 110 000 ₸ төлейсіз, бұл сан келісімнен кейін өзгермейді.
AJR — ислами бөліп төлеу (халал рассрочка) платформасы. Өз сайтына сәйкес, ол AIFC-тегі AFSA реттеуші лицензиясы бар ислами қаржы ұйымы, тауарды сатып алып үстемемен сатады (мурабаха), қызмет үшін иджара құрылымын қолданады, мәміле бағасы алдын ала белгілі және кешіккені үшін пайыз жоқ деп мәлімдейді. Сайтта шариғат кеңесі жұмысты қарайтыны жазылған.
Тексеріңіз: жалпы төлемді шарт жасалғанға дейін көріңіз, кешіктіргендегі шарттарды оқыңыз, салыстыру үшін банк рассрочкасымен тең салыстырыңыз.
Мудараба және мушарака: Mizan Finance
Мудараба: бір жақ ақша (капитал) береді, екінші жақ жұмыс істейді. Пайда алдын ала келісілген үлеспен бөлінеді, ал шығынды капитал иесі көтереді (басқарушы тек еңбегін жоғалтады).
Мушарака: екі жақ та ақша салады, пайда келісілген үлеспен, шығын салым үлесіне қарай бөлінеді.
Mizan Finance (MIZAN Islamic Finance Ltd., AIFC) — шағын және орта бизнеске шариғатқа сай қаржыландыру. Өз сайтына сәйкес, компания несие бермейді, серіктес болып қатысады: жобаның 80%-ына дейін қаржыландырып, клиент кемінде 20% салады. Қаржыландыру сомасы 25–100 млн ₸, мерзімі 6 айдан 2 жылға дейін, пайда келісім бойынша бөлінеді, шығын салым үлесіне қарай. Сайттағы калькуляторда мушарака мен мурабаха көрсетілген. Мудараба аты сайтта айтылмайды, сондықтан мудараба құрылымын сұрасаңыз, компанияға тікелей нақтылаңыз.
Сукук: AIX және AIFC-тегі ислами бағалы қағаздар
Сукук — активке немесе жобаға негізделген қағаз. Сатып алушы активтің бір бөлігіне ортақ болып, одан түскен кірісті (жалдау ақысы, пайда) алады. Табыс пайыз емес, нақты активтен келеді. Сукук тәуекелсіз емес: эмитент төлей алмауы мүмкін.
- Қазақстанның бірінші сукугы: Gamma-T SPC Limited (Екібастұздағы Gamma-T-ның еншілес ұйымы) иджара құрылымымен 2024 жылдың желтоқсанында AIX-те шығарды. 2026 жылдың қыркүйегінде осы бағдарламаның үшінші траншы (5 млрд ₸) сауданы бастады.
- Tayyab Finance Sukuk SPC Ltd: 20 млрд ₸-ге дейінгі бағдарлама AIX-те тіркелген, түскен қаражат жеке клиенттерге ислами авто қаржыландыруға жұмсалады.
- Islamic Development Bank (IsDB) сукуктері AIX-те кросс-листингте тұр, ал AIX-те ислами ETN (iX Islamic) да саудаланады.
- AIX: Islamic Finance сегменті
- AIFC: Қазақстанның бірінші сукугы (Gamma-T)
- AIFC: Tayyab сукук бағдарламасы
- Kursiv: Gamma-T сукугының үшінші траншы
Сукукке салар алдында эмитенттің есебін, шариғат кеңесінің қорытындысын және инвесторлар үшін ресми проспектті оқыңыз.
Сіз білмеуіңіз мүмкін басқа ислами құралдар
| Құрал | Мәні қарапайым тілде | ҚР-дағы жағдайы |
|---|---|---|
| Вакала депозиті | Ақшаңызды банкке «агент» ретінде сеніп тапсырасыз. Банк оны шариғатқа сай жобаларға салады, пайда келісім бойынша бөлінеді. Табыс кепілдендірілмейді, шығын да болуы мүмкін. | Zaman Bank «Vakala Zaman» ұсынады, ең аз сома 50 000 ₸. Банк өз сайтында табыс кепілдендірілмегенін айтады. |
| Тауаррук (тауарлық мурабаха) | Банк тауар сатып алып, сізге үстемемен бөліп төлеуге сатады. Сіз тауарды бірден биржада сатып, қолма-қол ақша аласыз. | Zaman Bank сайтында сипатталған. Бұл құрылым туралы ғалымдар арасында пікір алшақ, сондықтан өз білгіріңізден сұраңыз. |
| Иджара (лизинг) | Банк заттың иесі болып қалады, сіз жалға аласыз, соңында сатып алуыңыз мүмкін. | Al Hilal Bank бизнеске иджара қаржыландыруын ұсынады. |
| Азаятын мушарака (ислами ипотека) | Үйді сіз бен банк бірге сатып аласыз. Сіз ай сайын жалға төлеп, банктің үлесін біртіндеп сатып аласыз. | Ислами ипотеканың жағдайын мақаладан оқыңыз, нақты ұсынысты банктен сұраңыз. |
| Такафул (ислами сақтандыру) | Қатысушылар ортақ қорға ақша салып, бір-біріне өзара көмектеседі. Сақтандырушы пайда үшін емес, қорды басқарады. | Бұл әлі ұсыныс: сақтандыру компанияларына «ислами терезе» ашуға рұқсат беру қарастырылуда. Күшіне енген деп ойламаңыз. |
| Ислами индекс қоры (ETF) | Шариғат скринингінен өткен компаниялардың акцияларын бір қор арқылы сатып аласыз. | ITS Shariah ETF (ITSS) 2025 жылдың қаңтарында сауданы бастады, басқарушысы IPS Capital. |
| Салам | Тауарды алдын ала төлеп, кейін белгіленген мерзімде аласыз. Көбіне ауыл шаруашылығы мен өндіріс үшін. | Нақты ұсынатын компанияны мен тексере алмадым. |
| Истисна | Заттың құрылысына немесе өндірісіне тапсырыс беріп, бөліп төлейсіз. Құрылыс пен жабдыққа қолданылады. | Нақты ұсынатын компанияны мен тексере алмадым. |
| Қард хасан | Пайызсыз, қосымша төлемсіз қарыз. Тек берген соманы қайтарасыз. Көмек пен қайырымдылық үшін. | Нақты компанияны мен тексере алмадым. |
- Zaman Bank: ислами қаржы (вакала, мурабаха)
- Al Hilal Bank: иджара қаржыландыруы
- Informburo: ислами ипотека Қазақстанда
- Kursiv: такафул және «ислами терезелер»
- Kapital.kz: ITS Shariah ETF (ITSS)
- Al Saqr: ислами қаржы туралы білім материалдары
«Нақты компанияны мен тексере алмадым» дегенді компания жоқ деп түсінбеңіз, тек менде растайтын дерек болмады. Әр ұйымның лицензиясын AFSA (AIFC) немесе ҚР Қаржы нарығын реттеу агенттігінің ресми тізімінен тексеріңіз.
Компанияны скринингтеу
Шамамен AAOIFI үлгісіндегі шектер. Әр кеңес өз шегін белгілейді, нәтижені маманмен нақтылаңыз.
Зекет калькуляторы
Платформа аудиті: исламдық қаржыға сәйкестік
Шариғат бойынша нақты сұрақтар үшін білікті маманға немесе Қазақстан мұсылмандары діни басқармасына жүгініңіз.